Türkiye’de iş hayatını düzenleyen temel mevzuat 4857 sayılı İş Kanunu’dur. 2003 yılında yürürlüğe girmiştir ve işçi–işveren ilişkilerini düzenler.
Aşağıda İş Kanunu’nun en önemli maddelerini ve konularını özet halinde bulabilirsin:
Kıdeme göre yıllık izin süresi:
Aşağıda İş Kanunu’nun en önemli maddelerini ve konularını özet halinde bulabilirsin:
Amaç ve Kapsam (Madde 1–4)
- Kanunun amacı: İşçi ile işveren arasındaki çalışma şartlarını düzenlemek.
- Kapsam: Özel sektör işyerleri ve işçiler.
- İstisnalar: Deniz ve hava taşıma işleri, ev hizmetleri gibi bazı alanlar farklı kanunlara tabidir.
İş Sözleşmesi (Madde 8–16)
- İş sözleşmesi yazılı veya sözlü olabilir.
- Belirli süreli / belirsiz süreli sözleşme türleri vardır.
- Deneme süresi en fazla 2 aydır (toplu sözleşme ile 4 aya kadar uzatılabilir).
Çalışma Süreleri (Madde 63)
- Haftalık normal çalışma süresi: 45 saat
- Günlük en fazla çalışma süresi: 11 saat
- Fazla çalışma ücreti: %50 zamlı ödenir.
Fazla Mesai (Madde 41)
- Yıllık fazla mesai süresi en fazla 270 saattir.
- İşçinin onayı gerekir.
Yıllık İzin (Madde 53–60)
Kıdeme göre yıllık izin süresi:
- 1–5 yıl: 14 gün
- 5–15 yıl: 20 gün
- 15 yıl ve üzeri: 26 gün
Ücret (Madde 32)
- Ücret en geç ayda bir ödenir.
- Banka yoluyla ödeme zorunluluğu belirli işyerleri için geçerlidir.
- Ücret kesme cezası belirli şartlara bağlıdır.
İş Güvencesi (Madde 18–21)
- 30’dan fazla işçi çalıştıran işyerlerinde,
- En az 6 ay kıdemi olan işçiler iş güvencesi kapsamındadır.
- Geçerli sebep olmadan işten çıkarma yapılamaz.
Kıdem ve İhbar (Madde 17)
- İhbar süreleri kıdeme göre 2–8 hafta arası değişir.
- Kıdem tazminatı ayrı bir kanun (1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi) kapsamında düzenlenmiştir.
Hafta Tatili (Madde 46)
- 7 günlük çalışma süresi içinde en az 24 saat kesintisiz dinlenme hakkı vardır.
Ulusal Bayram ve Genel Tatiller (Madde 47)
- Tatil günlerinde çalışılırsa ek ücret ödenir.