İşçi hakları, çalışanların iş ilişkisi içinde sahip olduğu ve yasalarla korunan temel güvencelerdir. Türkiye’de bu hakların önemli bölümü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen mevzuat ve denetim sistemiyle düzenlenir.
Başlıca işçi hakları şunlardır:
İşten kendi isteğiyle ayrılanların hakları
Sigortasız çalıştırılma durumunda yapılacaklar
Fazla mesaiyi alamayan işçi ne yapmalı
İşe iade davası süreci
Başlıca işçi hakları şunlardır:
1. Ücret hakkı
- Çalışan, yaptığı iş karşılığında zamanında ve eksiksiz ücret alma hakkına sahiptir.
- Ücret en az Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenen asgari ücret kadar olmalıdır.
2. Çalışma süresi ve fazla mesai
- Haftalık normal çalışma süresi genelde 45 saattir.
- Fazla çalışmalar için zamlı ücret ödenir.
3. Dinlenme hakkı
- Günlük ve haftalık izinler.
- Resmî tatil günleri.
- Belirli süreyi dolduran çalışanlar için yıllık ücretli izin.
4. İş sağlığı ve güvenliği
- İşveren, güvenli bir çalışma ortamı sağlamak zorundadır.
- Gerekli ekipman ve eğitim verilmelidir.
5. Sendika ve toplu sözleşme hakkı
- Çalışanlar sendikaya üye olabilir.
- Toplu iş sözleşmesi yapma ve grev hakkı vardır (yasal sınırlar içinde).
6. İş güvencesi
- İşten çıkarma belirli kurallara bağlıdır.
- Haksız fesih durumunda işe iade veya tazminat talep edilebilir.
7. Tazminat hakları
- Kıdem tazminatı.
- İhbar tazminatı.
- Bazı durumlarda kötü niyet tazminatı vb.