2025 yılının en dikkat çeken gökyüzü olaylarından biri olan Eylül ayı Güneş tutulması, gök bilimi meraklılarının gündeminde yerini aldı. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) verilerine göre bu tutulma, kısmi Güneş tutulması şeklinde gözlemlenecek. Peki, Güneş tutulması ne zaman? Eylül ayındaki Güneş tutulması Türkiye'den izlenecek mi?


Gökyüzü meraklılarının ilgiyle beklediği Eylül ayı Güneş tutulması için geri sayım başladı. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 21 Eylül 2025’te kısmi Güneş tutulması yaşanacağını duyurdu. Ay’ın, Güneş’in bir bölümünü örteceği bu gökyüzü olayı, yalnızca Antarktika, Yeni Zelanda ve çevresindeki Pasifik Okyanusu bölgelerinden izlenebilecek.

NASA’nın yayımladığı verilere göre tutulma, Güney Okyanusu üzerinde en yüksek seviyesine ulaşacak ve burada Güneş’in yaklaşık %80’i Ay tarafından örtülecek. Yeni Zelanda’nın güney kesimlerinde ise örtü oranı %73, ülkenin kuzey bölgelerinde ise yaklaşık %60 olacak.

Türkiye’nin bulunduğu enlem, tutulma yolunun dışında kaldığı için bu astronomik olay ülkemizden gözlemlenemeyecek. Tutulmanın yol haritası sadece Güney Yarımküre'nin uzak ve nadir gözlemlenen kesimlerinde aktif olacak.Uzmanlar, tutulmayı gözlemleyecek kişilere güneş gözlüğü yerine özel Güneş filtresi kullanmaları gerektiğini hatırlatarak, güvenli gözlem yöntemlerinin önemini vurguluyor.

Kısmi Güneş Tutulması, Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girdiği, ancak Güneş’in tamamını değil yalnızca bir kısmını örttüğü astronomik olaydır.Bu durumda:Güneş diskinin bir bölümü Ay tarafından kapatılır, geri kalan kısmı görünür kalır.Tutulma sırasında Güneş, yarım daire veya “ısırılmış” gibi görünür.Kısmi tutulma, tam tutulma gibi Güneş’in tamamen kararmasına yol açmaz; bu yüzden gündüz vakti tamamen gece karanlığı yaşanmaz.Görünme oranı, tutulma yoluna (path of eclipse) olan uzaklığa bağlıdır. Örneğin %20’lik bir kısmi tutulmada Güneş’in sadece beşte biri, %80’lik bir kısmi tutulmada ise büyük bölümü örtülür.